Log in om deze wandeling aan je persoonlijke lijst toe te voegen.
Inloggen of registreren
Den Bosch · De Moerputten · Vught
Groene Wissel Den Bosch, nummer 609
Van stad naar
moeras en heide
Een mooie combinatie van stad, natuur en bijzonder spoorwegerfgoed.
Dit maakt de route bijzonder
- De bijna 600 meter lange Moerputtenbrug
- Natura 2000-gebied De Moerputten
- Leefgebied van het zeldzame pimpernelblauwtje
- De Vughtse Heide en historische Lunetten
- Uitzichten vanaf de dijken rond Den Bosch
Om rekening mee te houden
- Onderweg is vrijwel geen horeca
- Lang recht asfaltgedeelte bij het Drongelens Kanaal
- Op warme dagen zijn sommige delen weinig beschut
Start bij het station
De Groene Wissel Den Bosch laat de stad snel achter zich
Vanaf station ’s-Hertogenbosch wandel je via het Westerpark en het Jeroen Bosch Ziekenhuis naar de groene stadsrand.
De eerste kilometers vormen een rustige overgang van stedelijke straten naar open landschap. Zodra je de dijk bij het ziekenhuis bereikt, maken gebouwen plaats voor grasland, water en verre uitzichten.
Hoewel je nog dicht bij Den Bosch bent, voelt het hier al verrassend landelijk. Meer wandelinspiratie vind je op mijn overzicht van wandelingen in Nederland.
Van stad naar buitengebied
Een rustige aanloop naar het Brabantse landschap
Via brede paden wandel je de bebouwing uit. Het verkeer verdwijnt naar de achtergrond en de horizon wordt steeds ruimer.
Dit eerste gedeelte is nog niet het spectaculairste deel van de route, maar het bouwt prettig op naar de natuurgebieden die verderop wachten.
Langzaam maken straten en gebouwen plaats voor groen en ruimte.
Uitzichten vanaf de dijk
Graslanden, moeras en de A59 aan de horizon
Een van de eerste hoogtepunten is de lange dijk. Aan de ene kant liggen uitgestrekte graslanden en natte natuur, aan de andere kant zie je in de verte de A59.
Op een heldere dag kun je hier ver kijken. Het open landschap geeft de wandeling een aangenaam gevoel van ruimte.
Vanaf de dijk kijk je ver uit over grasland en moeras.
Na ongeveer zes kilometer
De indrukwekkende Moerputten
De Moerputten is een bijzonder Natura 2000-gebied met natte graslanden, moeras, rietvelden en moerasbos. De naam verwijst naar het drassige landschap dat hier van oorsprong lag.
Kwelwater komt vanuit de bodem omhoog en creëert omstandigheden waarin zeldzame planten en dieren kunnen leven. Vanaf de wandelpaden kijk je uit over dit stille, open natuurgebied.
Natte graslanden en moerasnatuur vormen het groene hart van deze wandeling.
Het absolute hoogtepunt
Over de historische Moerputtenbrug
De voormalige spoorbrug combineert techniek, geschiedenis en natuur op een plek die je niet snel vergeet.
Langstraatspoorlijn
Een spoorbrug van bijna 600 meter
De Moerputtenbrug werd tussen 1887 en 1890 gebouwd als onderdeel van de spoorlijn tussen ’s-Hertogenbosch en Lage Zwaluwe. Die verbinding was belangrijk voor de leer- en schoenindustrie van de Langstraat.
Een gewone spoordijk was in het zachte moeras onmogelijk. Daarom kwam er een lange stalen vakwerkbrug op houten palen. Nadat de spoorlijn in de jaren zeventig werd opgeheven, verloor de brug haar functie en dreigde zelfs sloop.
Na een grondige restauratie kreeg de spoorbrug een nieuw leven als wandelpad door de Moerputten.
Vanaf de houten wandelvloer kijk je uit over riet, grasland en moerasbos.
Zeldzame natuur
Het leefgebied van het pimpernelblauwtje
In de Moerputten leeft een van de zeldzaamste vlinders van Nederland, het pimpernelblauwtje. De soort is afhankelijk van de grote pimpernel en van een specifieke mierensoort.
Alleen wanneer plant en mier aanwezig zijn, kan de vlinder zich voortplanten. Zorgvuldig natuurbeheer maakte een succesvolle terugkeer in dit gebied mogelijk.
Bloemrijke graslanden geven zeldzame soorten hier opnieuw ruimte.
Het rechte middendeel
Langs het Drongelens Kanaal
Na de afwisselende Moerputten volgt een langer, recht asfaltpad richting het Drongelens Kanaal. Door de verharde ondergrond en het beperkte aantal schaduwplekken voelt dit deel wat eentoniger.
Het kanaal werd tussen 1907 en 1911 aangelegd om de afvoer van de Dommel en de Maas te verbeteren en overstromingen rond ’s-Hertogenbosch te helpen voorkomen.
Een recht en open gedeelte waarin water en horizon het beeld bepalen.
Bos en heide
De Vughtse Heide brengt de afwisseling terug
Na het kanaal verandert het landschap opnieuw. De Vughtse Heide bestaat uit bossen, open heide en zandpaden, een rustig contrast met het asfalt van de voorgaande kilometers.
Boeren lieten hier vroeger schapen grazen en staken plaggen voor de landbouw. Natuurbeheer en begrazing houden het open karakter in stand. In augustus en september kleurt de heide op haar mooist.
Bospaden, heide en zand zorgen weer voor volop variatie.
Historische verdediging
Via de Lunetten terug naar Den Bosch
Vier verdedigingswerken en een doorkijk op de skyline vormen het historische slot van de route.
De Lunetten werden tussen 1844 en 1848 aangelegd om ’s-Hertogenbosch vanuit het zuiden te beschermen. De halvemaanvormige forten bestaan uit aarden wallen, brede grachten en strategische verdedigingswerken.
De natuur heeft het gebied inmiddels grotendeels teruggewonnen. Je wandelt langs water, oude bomen en rustige paden. Aan het einde verschijnt de skyline van Den Bosch en loop je terug naar het station, waar deze Groene Wissel eindigt.
Historische wallen, oude bomen en de terugkeer naar de stad.
Onderweg vastgelegd
Foto’s van Den Bosch en de Moerputten
Een afwisselende Groene Wissel waarin Den Bosch, moerasnatuur en spoorweggeschiedenis samenkomen.
Terug naar boven ↑
Ervaringen van wandelaars
Er zijn nog geen ervaringen gedeeld.
Log in om je ervaring te delen of een routewijziging te melden.
Inloggen